Umowa o zakazie konkurencji – czy warto ją podpisać?

Umowa o zakazie konkurencji to jeden ze sposobów na zabezpieczenie interesów pracodawcy. Czy jest ona korzystna dla pracownika, co powinna zawierać i jakie konsekwencje wynikają z jej nieprzestrzegania?

Umowa o zakazie konkurencji – czy warto ją podpisać?

Firmy, która przetwarzają poufne lub wartościowe informacje, starają się na różne sposoby zabezpieczać przed ich przekazaniem osobom niepowołanym. Dla pracowników oznacza to często konieczność podpisania umowy o zakazie konkurencji. Z czym wiąże się taka umowa i jakie są jej konsekwencje, przedstawiamy w poniższym artykule.
Na czym polega umowa o zakazie konkurencji?

Kodeks prawny zobowiązuje pracownika do lojalnego postępowania wobec swojego pracodawcy. Oznacza to nie tylko ochronę jego dobrego imienia, własności, ale także konieczność zachowania poufności pewnych informacji. Aby zabezpieczyć te interesy, obie strony mogą nawiązać umowę o zakazie konkurencji. Podpisując ją, pracownik zobowiązuje się, że w czasie zatrudnienia i/lub przez pewien czas po jego ustaniu nie podejmie pracy na rzecz innej firmy, która świadczy konkurencyjną działalność.

Warto w tym miejscu sprecyzować pojęcie działalności konkurencyjnej – jest to aktywność w tym samym zakresie przedmiotowym i skierowana do tych samych odbiorców, co podstawowa lub poboczna działalność pracodawcy. Umowa o zakazie konkurencji nie może jednak całkowicie zabronić pracownikowi wykorzystywania jego umiejętności zawodowych.

Co powinna zawierać umowa o zakazie konkurencji

Umowa o zakazie konkurencji, choć może być podpisana w tym samym czasie, co umowa o pracę, powinna stanowić osobny dokument. Wymagana jest forma pisemna, która dokładnie określa strony umowy, czas jej obowiązywania, zakres zakazu, przewidywaną karę za jego złamanie i odszkodowanie dla pracownika.

Umowa ta musi zostać zawarta na czas określony. Brak zapisu na temat terminu jej obowiązywania sprawia, że jest ona nieważna.

Zakres zakazu obejmuje wyłącznie działalność konkurencyjną. Oznacza to, że pracodawca nie może zabronić pracownikowi tego, czym sam się nie zajmuje, albo co dopiero ma w planach robić.

Kolejnym elementem, który powinien znaleźć się w umowie o zakazie konkurencji, jest określenie wysokości odszkodowania za powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej. Odszkodowanie to, zwane także wynagrodzeniem karencyjnym, nie może być niższe, niż 25% wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika w okresie odpowiadającym okresowi obowiązywania zakazu konkurencji. Można je ustalić także na wyższym poziomie.

Najważniejszą z punktu widzenia pracodawcy częścią umowy, jest kwestia kary za złamanie jej postanowień. Wysokość odszkodowania w takich wypadkach nie jest w żaden sposób ograniczona – może obejmować równowartość utraconych zysków albo wynosić kilkukrotność miesięcznego wynagrodzenia pracownika.

Skutki niewywiązania się z umowy

W razie niedotrzymania warunków umowy o zakazie konkurencji pracodawca może domagać się od pracownika zapłaty kary oraz zwrotu wcześniej wypłaconego wynagrodzenia karencyjnego, jeśli nastąpiło to po ustaniu zatrudnienia. Obowiązek udowodnienia, że zaistniała taka szkoda, leży po stronie pracodawcy.

Oczywiście podpisanie umowy o zakazie konkurencji nie jest obowiązkowe, ale należy liczyć się z tym, że w takim wypadku można nie zostać zatrudnionym lub otrzyma się wypowiedzenie.

Zawsze istnieje jednak możliwość negocjowania zakresu warunków takiej umowy – czasu jej trwania, czy wysokości kary umownej. Warto zwrócić na to uwagę przy podejmowaniu zatrudnienia w nowym miejscu.